Poniedziałek, 24 Września 2018 roku.

Wit. D i wit. K – dobre połączenie?

Nie tak dawno, bo pod koniec XX wieku, wydawało się, że już wszystko wiemy o roli witamin w zapewnieniu pełni zdrowia człowiekowi. Nieoczekiwanie od początku XXI wieku pojawia się ogromna liczba publikacji donoszących o nowych oddziaływaniach na organizm człowieka dwóch witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a mianowicie witaminy D i witaminy K.

Prace te udokumentowały niezbicie, że zarówno witamina D, jak i K wywierają korzystny wpływ na zdrowie od urodzenia do późnej starości, przy czym  nowe informacje dotyczą głównie pozakostnego ich działania.

Gdzie można znaleźć witaminę K i D?
Witamina D odkryta w 1918 roku jest grupą steroidów. Witaminę tę dostarczamy organizmowi razem ze spożywanymi produktami spożywczymi, takimi jak przede wszystkim tłuste ryby morskie: łosoś, śledź, węgorz, a także tuńczyk, makrela oraz karp lub – w mniejszej ilości – margaryny miękkie, jaja i produkty mleczne. Ale witamina D jest taką unikatową witaminą, którą nasze organizmy mogą same  produkować pod wpływem promieni słonecznych, a dokładnie  promieniowania UV z zawartego w naszej skórze 7-dehydrocholesterolu. Niestety, powyżej 41. równoleżnika północnej szerokości geograficznej (a na takim obszarze leży Polska), promienie dokonujące fotokonwersji w naszej skórze dochodzą do nas jedynie od kwietnia do września.

Witaminę Ki Kodkrywano i badano jej działanie biologiczne w latach 1929-1935. Jest to grupa związków z rodziny menachinonów – również występujących w naturze. 

Witamina Kwystępuje w roślinach zdolnych do fotosyntezy i w największej ilości znajdziemy ją w warzywach o ciemnozielonych liściach takich jak: szpinak, sałata, liście roślin kapustnych, jarmuż, brukselka, brokuły, w niektórych olejach i margarynach miękkich. Witaminę K2 z kolei można znaleźć w wątrobie, jabłkach, zielonej herbacie, w niektórych serach i fermentowanych produktach mlecznych. Witamina K jest również wytwarzana w organiźmie człowieka przez bakterie flory jelitowej.

Działanie witamin D i K
Najważniejsza i od dawna znana rola witaminy D to jej ochronne działanie dla zdrowia tkanki kostnej. Chroni przed krzywicą oraz rozwojem osteomalacji i osteoporozy, a w konsekwencji przed złamaniami kości. Ale badania ostatnich lat wykazały, że witamina D ma duże znaczenie w profilaktyce wielu innych chorób. Obecnie uważa się, że związek z niedoborem witaminy D można znaleźć w przypadku niemal każdej choroby, dlatego jej działanie nazwano działaniem plejotropowym (wpływ na wiele cech organizmu człowieka).

Z kolei witamina K jest przede wszystkim niezbędna dla prawidłowego krzepnięcia krwi, ma udział w czynniku protrombinowym krzepnięcia krwi, przeciwkrwotocznym i jest to jej najważniejsze i najwcześniej odkryte znaczenie dla zdrowia człowieka. Jednakże w  ostatnich latach dowiedziono, że nie tylko witamina D, lecz także witamina K ma wpływ na tkankę kostną poprzez jej udział w tworzeniu białka kostnego osteokalcyny. Ponadto zwrócono uwagę i na inne oddziaływania witaminy K i to w tak wielu patologiach, że zaczęto mówić, podobnie jak w wypadku witaminy D, o prawdopodobnym, plejotropowym jej znaczeniu. Obecnie na świecie prowadzone są intensywne badania, aby potwierdzić takie znaczenie witaminy K.

Co zatem łączy, a co różni te dwie witaminy?

Witamina D

Rola w prewencji i leczeniu osteoporozy.

Udowodnione plejotropowe, pozakostne działanie.

Potwierdzone powszechnie występujące niedobory we wszystkich grupach wiekowych.

Witamina K

Rola w prewencji i leczeniu osteoporozy.

Plejotropowe pozakostne działanie jest obecnie przedmiotem badań.

Niedobory występują rzadko, mogą się pojawić u osób po lekach niszczących florę jelitową.

Z pewnością łączy te dwie witaminy ich udział w metabolizmie tkanki kostnej oraz wielonarządowe, pozakostne działanie – jeśli wyniki badań intensywnie prowadzonych nad witaminą K to potwierdzą.

Najważniejsze różnice między witaminami, to częstość występowania w produktach spożywczych. Witamina D występuje w nielicznych produktach a dodatkowo te, które są obfitym jej źródłem, są spożywane w niedostatecznej ilości. Unikanie słońca powoduje, że latem również zbyt mało tej witaminy nagromadzimy na długie miesiące zimowe. Dlatego niedobory występują powszechnie, w związku z czym ustalono zalecenia co do zasad suplementacji diet.

Witamina K występuje w wielu produktach spożywczych, a dodatkowo wytwarzana jest przez bakterie jelitowe w przewodzie pokarmowym człowieka. Aktualnie brak jest doniesień o częstości występowania jej niedoborów, za wyjątkiem sytuacji  patologicznych, kiedy flora jelitowa ulega zniszczeniu (antybiotykoterapia lub po intensywnym leczeniu przeciwzakrzepowym).

Bez względu na to, czy witamina występuje w wielu czy też w nielicznych produktach, konieczne jest by zawsze zadbać, aby spożywana dieta zawierała wszystkie witaminy w optymalnej ilości, gdyż każda z nich pełni istotną funkcję w naszym  zdrowiu.

Źródło: IŻŻ NCEŻ/ prof. dr hab. n. biol. Jadwiga Charzewska

 

Artykuły powiązane

  • EFSA o właściwym spożyciu witaminy KEFSA o właściwym spożyciu witaminy K Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) określił zalecaną dawkę spożycia witaminy K, utrzymując dotychczasowe wartości […]
  • Dieta wegańska<br> w okresie ciążyDieta wegańska
    w okresie ciąży
    Dieta wegańska polega na spożywaniu jedynie produktów pochodzenia roślinnego (zboża, warzywa, owoce, rośliny strączkowe, […]
  • Wapń – nie tylko <br> w mleku!Wapń – nie tylko
    w mleku!
    Dieta ograniczająca produkty mleczne w ostatnim czasie stała się jednym z popularniejszych trendów żywieniowych. Zanim jednak […]
  • Dietą w rakaDietą w raka Uniwersalna, „cudowna” dieta chroniąca nas przed zachorowaniem na raka wprawdzie nie istnieje, jednak ryzyko […]
  • Dlaczego dieta <br> ma być urozmaicona?Dlaczego dieta
    ma być urozmaicona?
    Komponując dietę, nawet najbardziej prawidłową, można popaść w rutynę i powtarzać w jadłospisie te same potrawy, […]
  • Warzywa kapustne<br> i sulforafan przeciwko rakowiWarzywa kapustne
    i sulforafan przeciwko rakowi
    Jednym z wiodących kierunków badań naukowych jest obecnie wpływ żywności i zawartych w niej składników na częstość […]
  • Sałatą i szpinakiem <br> w POChPSałatą i szpinakiem
    w POChP
    Pani badania dowodzą, że u palaczy i byłych palaczy można zapobiegać rozwojowi przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) za pomocą […]
  • Surowe warzywa<br> i owoce dla zdrowia psychicznegoSurowe warzywa
    i owoce dla zdrowia psychicznego
    Naukowcy z Nowej Zelandii odkryli, że surowe owoce i warzywa są lepsze dla zdrowia psychicznego niż te gotowane, konserwowane czy […]

Ta strona używa plików cookies polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close