Poniedziałek, 26 Sierpnia 2019 roku.

Zespół nocnego jedzenia

Nocne wyprawy do lodówki, skutkujące niekontrolowanym objadaniem się w nocy, brak apetytu rano, rezygnacja ze śniadań, zaburzenia snu, wzmożony apetyt w godzinach popołudniowych – to główne kryteria, na podstawie których lekarz może rozpoznać zespół nocnego jedzenia. Został on po raz pierwszy opisany w roku 1955 przez A. I. Stunkarda.

Co ciekawe, wykazano, że zespół nocnego jedzenia stwierdza się głównie u osób otyłych. Z badań epidemiologicznych wynika, że występuje on u 1,5% populacji ludzi dorosłych, 6–14% u otyłych i 8–42% w otyłości olbrzymiej.

Jednak nie w każdym przypadku jedzenia nocą można rozpoznać zespół nocnego jedzenia. Sięganie nocą po pokarm może być wynikiem niektórych chorób. Na przykład przy refluksie żołądkowo-przełykowym jedzenie ma na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych, co następuje w wyniku zobojętniania soków żołądkowych. Z kolei osoby z cukrzycą jedzą w nocy, by przeciwdziałać nadmiernemu spadkowi poziomu glukozy we krwi. Również w przypadku bulimii obserwuje się przyjmowanie pokarmów nocą. Często jedzenie nocą towarzyszy też depresji.

Kolejnym ważnym czynnikiem jest stres. Osoby poddawane przewlekłemu stresowi cierpią na bezsenność i często nocą sięgają po przekąski. Aby zatem rozpoznać zespół nocnego jedzenia, należy spełnić określone kryteria przedstawione poniżej.

Kryteria diagnostyczne zespołu nocnego jedzenia:

I. Charakterystyczną cechą jest zwiększone spożycie i/lub w nocy, które manifestuje się:

A. ≥ 25% całkowitej energii spożywane jest po posiłku wieczornym
B. Przynajmniej 2 epizody/tydzień przebudzeń nocnych skojarzonych z przyjmowaniem pożywienia

II. Obraz kliniczny charakteryzują co najmniej 3 z wymienionych poniżej cech:

A. Pomijanie śniadań co najmniej 4x/tydzień
B. Nadmierny apetyt w czasie między kolacją i odpoczynkiem nocnym, a także w nocy
C. Zaburzenia snu i/lub bezsenność więcej niż 4 noce/tydzień
D. Przekonanie, że zjedzenie posiłku w nocy ułatwi zaśnięcie
E. Nastrój jest niski lub depresja. Objawy nasilają się w godzinach nocnych

III. Obawa przed wystąpieniem epizodów nadmiernego jedzenia w godzinach wieczornych lub nocnych

IV. Zaburzenia kojarzą się ze zwiększonym rozdrażnieniem i trudnościami w funkcjonowaniu w życiu codziennym

V. Wymienione zaburzenia trwają co najmniej 3 miesiące

VI. Wymienione zaburzenia nie są następstwem chorób, stosowanych leków, uzależnienień, a także innych zaburzeń psychicznych.

Kryteria III, IV, V, VI są istotne wówczas gdy spełnione jest jedno z 2 kryteriów w I i przynajmniej 3 z 5 w II.

Jedną z podstawowych cech zespołu nocnego jedzenia są zaburzenia snu i zaburzenia w okołodobowym rytmie odżywiania. Po kolacji i nocą osoby z tą dolegliwością przyjmują 25% i więcej spożywanej energii. Po przebudzeniu mają trudności z ponownym zaśnięciem, bez przyjęcia posiłku lub przekąski. Sięgają zwykle po wysokowęglowodanowe i obfitujące w tłuszcz pokarmy. Preferują także słodzone napoje.

Osoby z zespołem nocnego jedzenia wielokrotnie wstają nocą, aby poszukiwać pożywienia. Natomiast w godzinach porannych i przedpołudniowych nie mają apetytu. Osoby te są świadome swoich nieprawidłowych zachowań dotyczących rytmu przyjmowania pokarmu i pamiętają dnia następnego nie tylko, co jadły, ale i ile miały przebudzeń. W ciągu dnia są jednak nadpobudliwe, rozdrażnione, zgłaszają problemy z koncentracją, a przede wszystkim odczuwają zmęczenie i złe samopoczucie z powodu braku odpoczynku nocnego.

Zespół nocnego jedzenia najczęściej występuje u osób otyłych. Im wyższy wskaźnik masy ciała (BMI), tym częściej występuje to schorzenie. Cechą otyłości skojarzonej z zespołem nocnego jedzenia jest oporność na leczenie. Wynika to z faktu, że w przypadku zespołu nocnego jedzenia mamy do czynienia z wieloma zaburzeniami w wydzielaniu neuropeptydów i hormonów (zwiększone wydzielanie kortyzolu, insuliny, galaniny, niedostatek melatoniny, a także zaburzenia w wydzielaniu leptyny). Dodatkową trudnością w leczeniu jest często występująca depresja.

Co robić?
Aby zmienić rytm okołodobowego odżywiania, a także dokonać zmian jakościowych i ilościowych w przyjmo­wanych pokarmach, należy zdiagnozować i leczyć zaburzenia dotyczące wydzielania neuropeptydów i hormonów, wprowadzić leczenie behawioralne. W przypadku terapii zespołu nocnego jedzenia potrzebny jest zespół specjalistów. Współpraca z nimi daje nadzieję, że terapia da pozytywne rezultaty, a ilość tzw. „trudnych przypadków otyłości" ulegnie zmniejszeniu.

Źródło: NCEŻ IŻŻ

 

Artykuły powiązane

Ta strona używa plików cookies polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close