Piątek, 22 Listopada 2019 roku.

Stłuszczenie wątroby – czy jest się czego bać?

Stłuszczenie wątroby polega na nagromadzeniu kropli tłuszczu w komórkach wątrobowych, zamiast ich wykorzystania w przemianie materii. Ponieważ wątroba jest naszym głównym filtrem i stacją detoksykacyjną, jej stłuszczenie należy potraktować jako sygnał, że coś nam szkodzi – niewłaściwy tryb życia, odżywiania, wirusy, używki, leki i in.

Jak rozpoznć stłuszczenie wątroby?
Stłuszczenie wątroby powoduje mocniejsze odbijanie przez ten narząd ultradźwięków, co powoduje charakterystyczny, nadmiernie jasny obraz wątroby w badaniu USG. We krwi można oznaczyć próby wątrobowe, których nieprawidłowe wartości świadczą o uszkodzeniu komórek wątrobowych. Z kolei do biopsji wątroby, która jest badaniem inwazyjnym, uciekamy się jedynie wtedy, gdy rozpoznanie nie jest jasne lub podejrzewamy poważne uszkodzenie tego narządu.

Co jest przyczyną stłuszczenia wątroby?
W większości przypadków stłuszczenie wynika z zaburzonej przemiany materii u osób, które odżywiają się niezdrowo (dieta bogata w cukry i tłuszcze nasycone) i prowadzą siedzący tryb życia. Bardzo szkodliwy dla wątroby jest wysokofruktozowy syrop kukurydziany (HFCS – high fructose corn syrup), powszechnie dodawany do jogurtów, napojów, produktów cukierniczych, musztard i ketchupów.

Osoby ze stłuszczeniem wątroby często mają nadwagę lub otyłość, cierpią na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, hiperlipidemię (nadmiar we krwi szkodliwej frakcji cholesterolu LDL oraz tłuszczów – triglicerydów). Często są dopiero w początkowym stadium tych chorób. Stwierdzenie stłuszczenia wątroby umożliwia zatem aktywne poszukiwanie i zwalczanie schorzeń, zanim doprowadzą one do niekorzystnych konsekwencji. Jest to wyraźny sygnał ostrzegawczy, że najwyższy czas na zmianę trybu życia!

Lekarz powinien zebrać wywiad w kierunku leków i używek, zlecić badania w kierunku wirusów, zaburzeń lipidowych, cukrzycy lub stanu przedcukrzycowego. Rezultatem zaburzeń przemiany materii może być zawał serca i udar mózgu, należy więc rozważyć próbę wysiłkową w celu wczesnego wykrycia i leczenia miażdżycy tętnic wieńcowych, zanim dojdzie do zawału.

Jakie są konsekwencje stłuszczenia wątroby?
Stłuszczenie wątroby jest odwracalne pod wpływem zmiany trybu życia i przez lata nie wpływa na funkcję tego narządu. Jednak nagromadzone w komórkach wątrobowych kropelki tłuszczu można porównać do zbiorników z łatwopalną i toksyczną substancją. W wątrobie może rozwinąć się przewlekły stan zapalny spowodowany substancjami pochodzącymi z tkanki tłuszczowej trzewnej w brzuchu (pieszczotliwie zwanej przez niektórych mięśniem piwnym) oraz toksynami bakteryjnymi z przewodu pokarmowego.

W stanie zapalnym tłuszcz ulega utlenianiu do reaktywnych rodników, co z kolei zapoczątkowuje kaskadę reakcji, które niszczą komórkę wątrobową. W miejscu uszkodzenia pojawiają się komórki zapalne, które uprzątają pozostałości po zniszczonych komórkach i w tym miejscu wytwarzają tkankę włóknistą. Dochodzi wówczas do włóknienia wątroby, które po latach prowadzi do marskości, a w konsekwencji do niewydolności wątroby.

Obecnie stłuszczenie wątroby stało się jedną z czołowych przyczyn konieczności przeszczepienia tego narządu, na trzecim miejscu po wirusowym i alkoholowym zapaleniu wątroby, a przewiduje się, że niebawem może wysunąć się już na pierwsze miejsce!

Jak leczyć stłuszczenie wątroby?
Podstawą jest zmiana stylu życia i odżywiania. Najważniejsza jest regularna aktywność fizyczna – po 30-45 minut dziennie do lekkiego zmęczenia. W grę wchodzi energiczny spacer (np. nordic walking), rower, basen, bieganie, gry zespołowe. Osoba prowadząca siedzący tryb życia, nawet pozornie szczupła, może mieć niską masę mięśniową, a stosunkowo dużą zawartość tkanki tłuszczowej trzewnej o toksycznym działaniu na organizm.

Należy maksymalnie ograniczyć produkty cukiernicze i tłuszcze zwierzęce. W diecie powinny dominować warzywa i owoce – 5 porcji dziennie, optycznie powinny zajmować 3/4 talerza i być możliwie rożnokolorowe. Każda barwa odpowiada innym przeciwutleniaczom i witaminom! Tłuszcze należy ograniczyć i powinny to być przede wszystkim nienasycone kwasy tłuszczowe, których źródłem są oleje roślinne (rzepakowy, sojowy, słonecznikowy), orzechy (garść dziennie) i ryby (2-3 razy w tygodniu).

Jeśli mamy nadwagę, zwracanie uwagi na to, co jemy i jak się ruszamy, pozwoli nam zredukować zbędne kilogramy i odciążyć naszą wątrobę, ale też ogólnie zyskać energię życiową. Absolutnie odradza się stosowania rygorystycznych kuracji odchudzających z gwałtownym ubytkiem masy ciała. Po pierwsze, dają one bardzo nietrwałe efekty i prowadzą wręcz do przyrostu masy ciała z odbicia, tzw. efektu jo-jo. Po drugie, mogą doprowadzić wręcz do ciężkiego uszkodzenia wątroby. Idealne byłoby systematyczne odchudzanie we współpracy z dietetykiem.

Nie dysponujemy co prawda lekami, które w udowodniony sposób bezpośrednio zmniejszają stopień stłuszczenia wątroby. Mamy jednak arsenał leków przeciwko współistniejącym zaburzeniom: cukrzycy, zaburzeniom lipidowym i miażdżycy.

Korzystne działanie na wątrobę wykazuje kawa – również bezkofeinowa – w ilości 2-3 filiżanek dziennie.

Źródło: IŻŻ/NCEŻ lek. med. Krzysztof Pol

 

Artykuły powiązane

Ta strona używa plików cookies polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close