Wtorek, 27 Października 2020 roku.

Rozmowa z ministrem Krzysztofem Jurgielem cz. III

Tadeusz Wojciechowski: Jak przedstawia się realizacja powstania jednej inspekcji bezpieczeństwa żywności?

Krzysztof Jurgiel: Rada Ministrów 30 maja br. przyjęła projekt ustawy o Państwowej Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności wraz z projektem ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Państwowej Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności. Decyzja Rządu ma na celu konsolidację służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo żywności
w naszym kraju.

Nowa inspekcja, która będzie podlegała ministrowi rolnictwa, przejmie wszystkie zadania Inspekcji Weterynaryjnej, Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zostaną zlikwidowane), a także część zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Inspekcji Handlowej. Oznacza to stworzenie nowego, zintegrowanego oraz uproszczonego systemu kontroli bezpieczeństwa i jakości żywności na wszystkich etapach jej produkcji, który w konsekwencji zwiększy ochronę zdrowia konsumentów.

Konsolidacja służb odpowiedzialnych za urzędową kontrolę żywności dominuje wśród państw Unii Europejskiej – w 23 krajach dokonano scalenia istniejących urzędów, a w 14 państwach nadzór nad bezpieczeństwem żywności sprawuje minister odpowiedzialny za rolnictwo. Połączenie funkcjonujących w Polsce organów urzędowej kontroli żywności wpisuje się w te tendencje.

Skonsolidowanie nadzoru nad produkcją żywności w Polsce było od dawna oczekiwane i jest konieczne aby zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa oraz podniesienie jakości żywności. Ma to szczególne znaczenie ponieważ wymagania konsumentów dotyczące bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i dobrostanu zwierząt stale rosną, a polski rynek żywności należy do największych w Unii Europejskiej.

Za reorganizacją służb kontroli żywności opowiadają się od lat organizacje branżowe przetwórstwa rolno-spożywczego. Producenci sygnalizują, że często są zdezorientowani kontrolami przeprowadzanymi – w niedługim czasie – przez kolejne inspekcje. Organy kontrolne dokonują inspekcji niezależnie od siebie, a to wymaga od przedsiębiorcy dodatkowego czasu na udzielanie wyjaśnień poszczególnym inspektorom. Jest to szczególnie uciążliwe w przypadku małych firm.

Powstanie jednej Inspekcji, nadzorującej i koordynującej proces kontroli, zapewni efektywniejsze gospodarowanie powierzonymi środkami, a w efekcie spowoduje obniżenie kosztów urzędowej kontroli żywności. Taka reorganizacja oznacza też szybsze i kompleksowe przeprowadzanie kontroli oraz audytów u rolnika
i przedsiębiorcy. Jednocześnie kontroli i audytów w gospodarstwach i zakładach produkcyjnych będzie mniej. Wyeliminowane zostaną przypadki dublowania się i nakładania kompetencji. Ponadto, konsolidacja zapewni lepszą organizację pracy, optymalne wykorzystanie bazy laboratoryjnej i specjalistycznego sprzętu, a także zasobów kadrowych i majątkowych.

Podstawowe zadania nowej inspekcji dotyczą zapewnienia bezpieczeństwa żywności, a w konsekwencji ochrony zdrowia i życia konsumentów, a także kontroli uczciwości praktyk handlowych oraz ochrony interesów ekonomicznych konsumentów.

Nowa Inspekcja będzie miała trójstopniową strukturę (1. Główny Inspektor Bezpieczeństwa Żywności; 2. wojewódzki i graniczny inspektor; 3. powiatowy inspektor).

Główny Inspektor będzie centralnym organem administracji rządowej, podlegającym ministrowi rolnictwa. Będzie powoływany przez premiera na wniosek ministra rolnictwa (i odwoływany przez szefa rządu). W projekcie ustawy szczegółowo określono wymagania wobec osoby ubiegającej się o stanowisko Głównego Inspektora oraz jego zastępców. Przedstawiono zasady naboru na to stanowisko, a także zadania Głównego Inspektora.

Główny Inspektor będzie składał ministrowi rolnictwa, do 31 maja każdego roku, sprawozdanie z realizacji zadań Inspekcji za poprzedni rok. Mają funkcjonować przy nim dwa organy doradczo-opiniodawcze: Rada Sanitarno-Epizootyczna i Rada do spraw Laboratoriów. Określono także zadania wojewódzkich i granicznych oraz powiatowych inspektorów bezpieczeństwa żywności oraz niezbędne wymogi do sprawowania tych funkcji.

W przyjętym przez Rząd projekcie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Państwowej Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności uregulowano zasady likwidacji dotychczasowych inspekcji oraz związane z tym kwestie majątkowe, organizacyjne i kadrowe. Na mocy przepisów tej ustawy zostanie powołany Pełnomocnik do spraw organizacji PIBŻ, którego zadaniem będzie stworzenie warunków organizacyjno-prawnych, które umożliwią rozpoczęcie funkcjonowania nowej inspekcji z zachowaniem ciągłości realizacji zadań wykonywanych przez dotychczasowe instytucje. Powołanie Pełnomocnika, który będzie ściśle współpracował z wojewodami oraz szefami inspekcji, podlegających w całości lub części włączeniu do PIBŻ, daje gwarancję prawidłowego
i terminowego wprowadzenia w życie przyjętych rozwiązań.

T.W.: Krajowa Rada Izb Rolniczych informowała o małej czytelności raportów pokontrolnych sporządzanych przez ARiMR, jakie jest stanowisko resortu w tej sprawie?

K.J.: Zgodnie z art. 37 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r. poz. 278, z późn. zm.) z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane dalej "raportem", zgodnie z art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności zawiera również informację, o której mowa
w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie
z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014.

Zakres informacji, jaki powinien być zawarty w raporcie z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz
z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności wynika wprost z art. 41 rozporządzenia nr 809/2014. Zgodnie
z powyższym w sprawozdaniu z kontroli należy w szczególności zamieścić następujące dane:

  1. zakres kontroli tj. systemy pomocy lub środki wsparcia, wnioski o przyznanie pomocy lub wnioski
    o płatność, które zostały poddane kontroli;
  2. obecne osoby;
  3. poddane kontroli działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;
  4. w stosownych przypadkach, wyniki pomiaru gruntów nierolniczych, w odniesieniu do których składany jest wniosek o wsparcie w ramach środków rozwoju obszarów wiejskich, oraz zastosowane metody pomiaru;
  5. informację, czy zawiadomienie o kontroli zostało przekazane beneficjentowi, a jeśli tak – z jakim wyprzedzeniem;
  6. informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy lub wsparcia;
  7. informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli;
  8. informację o każdej stwierdzonej niezgodności, która może wymagać powiadomienia innych organów
    w związku z innymi systemami pomocy, środkami wsparcia lub zasadą wzajemnej zgodności;
  9. informację o każdej stwierdzonej niezgodności, która może wymagać działań następczych w kolejnych latach.

W raporcie z kontroli zawarte są także szczegółowe opisy kodów pokontrolnych, wskazujące na rodzaj stwierdzonych podczas kontroli rozbieżności. Raport nie zawiera jednakże informacji o zmniejszeniach płatności lub ich nieprzyznaniu. Należy podkreślić, że rolą inspektorów przeprowadzających kontrole jest sprawdzenie, bezpośrednio w terenie, poprawności deklaracji złożonej przez rolnika w pojedynczym wniosku. Inspektorzy nie wypowiadają się co do wpływu stwierdzonych uchybień na zmniejszenia lub odmowę płatności. Oceny wyników raportu z kontroli dokonuje Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podczas przeprowadzanej kontroli administracyjnej wniosku. Posiada on cały materiał dowodowy wpływający na wysokość przyznanych płatności lub nałożeniu ewentualnych sankcji.

Informacje o wszystkich zmniejszeniach, wkluczeniach czy sankcjach stwierdzonych w trakcie całego procesu obsługi wniosku są przekazywane beneficjentowi w decyzji o przyznaniu płatności.

Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wysokość płatności:

  1. obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni,
  2. do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę

– po uwzględnieniu m.in.: zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Ponadto beneficjent, podczas obsługi wniosku, ma prawo zgłaszać do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zmiany/korekty do wniosku oraz informować np. o wystąpieniu siły wyższej. Dokumenty, które beneficjent może dostarczyć do ARiMR mogą mieć wpływ na ostateczną wysokość płatności, która zostanie przyznania beneficjentowi.

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące wniosku zgłoszonego przez KRIR w sprawie doprecyzowania raportu pokontrolnego sporządzanego przez ARiMR, zostały już pisemnie przekazane KRIR przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

T.W.: Dziękuję za rozmowę.

zywnosc.com.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim –  regulamin

Artykuły powiązane

Ta strona używa plików cookies polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close