Sobota, 16 Lutego 2019 roku.

Pestycydy w owocach
i warzywach

Zgodnie z zaleceniami należy spożywać co najmniej 400 g/dziennie owoców i warzyw. Co w takim razie zrobić z pestycydami, które często w nich występują?

Znaczenie owoców i warzyw
Spożywanie warzyw i owoców pozytywnie wpływa na każdy aspekt naszego zdrowia. Badania naukowe dowodzą, że spożycie minimum 400 g warzyw i owoców dziennie wiąże się z mniejszym ryzykiem wielu chorób oraz z niższą śmiertelnością z nich wynikającą – szczególnie dotyczy to chorób sercowo-naczyniowych. W związku z tym zaleca się spożywanie warzyw i owoców w ilościach określonych w Piramidzie Zdrowego Żywienia, ponieważ przynosi to znacznie więcej korzyści, w przeciwieństwie do rezygnacji z nich w codziennej diecie.

Pozostałości pestycydów w żywności – regulacje prawne
Pestycydy to substancje służące do zwalczania szkodliwych i niepożądanych organizmów stosowane najczęściej do ochrony roślin uprawnych. Ze względu na wysoką toksyczność wielu pestycydów ustalono szereg zaleceń i sformułowano przepisy zabezpieczające populacje przed negatywnymi skutkami ich pozostałości w żywności.

Dopuszczalne normy pozostałości pestycydów w żywności są stale monitorowane przez odpowiednie jednostki, a w szczególności przez powiatowe i wojewódzkie służby sanitarno-epidemiologiczne. Zasady prowadzenia urzędowych kontroli i monitoringu żywności w zakresie pozostałości pestycydów określa rozporządzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. (z późniejszymi zmianami) w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG.

Badania żywności pod kątem obecności pestycydów
W 2016 roku Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach opracował raport, dotyczący pozostałości środków ochrony roślin w ramach urzędowej kontroli ich stosowania. W raporcie analizowano prawidłowości stosowania środków ochrony roślin. Do badań pobrano 1089 prób płodów rolnych w tym 289 prób owoców, 352 próbki warzyw oraz 448 prób z upraw rolniczych na terenie całej Polski. Wśród upraw sadowniczych badano takie owoce jak: jabłka, truskawki, wiśnie, porzeczki, maliny, borówki, śliwki, gruszki oraz czereśnie. W przypadku warzyw badano pozostałości pestycydów między innymi w: kapuście pekińskiej, kapuście głowiastej, marchwi, pomidorach, sałacie, rzodkiewce, brokule, kalafiorze, porze, szpinaku, koprze i pietruszce.

Badanie wykazało, że w 464 próbach (42,6%) z 1089 badanych nie stwierdzono obecności pozostałości środków ochrony roślin. Natomiast w 601 próbach (55,2%) wykryto pozostałości poniżej najwyższych dopuszczalnych norm. Tylko w 24 z badanych prób (2,2%) stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych norm. Ocenę uzyskanych wyników prowadzono w oparciu o wykazy najwyższych dopuszczalnych norm poziomów pozostałości środków ochrony roślin zawarte w rozporządzeniu nr 396/2005.

Jak pozbyć się pestycydów z owoców i warzyw?
Odpowiednia higiena warzyw i owoców przed ich spożyciem znacząco zmniejsza ilość szkodliwych substancji użytych do ich ochrony podczas uprawy. Na jakość owoców i warzyw należy zwrócić uwagę już podczas ich zakupu – warto wybierać produkty nieuszkodzone o prawidłowej barwie i najlepiej kupować je w sprawdzonych miejscach.

W zależności od rodzaju warzyw i owoców stosujemy wobec nich inne sposoby przygotowania (np. przechowujemy w różnych temperaturach), ale bez wyjątków wszystkie należy myć pod bieżącą wodą  i osuszać papierowym ręcznikiem bezpośrednio przed spożyciem. Większość przebadanych w Polsce warzyw i owoców nie zawiera pozostałości środków ochrony roślin lub zawiera je w ilościach dozwolonych, dlatego też mycie ich pod bieżącą wodą jest wystarczające.

Dodatkowe środki ostrożności można przyjąć w przypadku warzyw i owoców, w których częściej zauważa się przekroczenia – tj. brokuł, rukola, rzodkiewki, jabłka, por, kalafior, kapusta pekińska, kapusta brukselska, kapusta głowiasta, śliwki, czereśnie oraz  seler korzeniowy. Sprawdzonym sposobem na pozbycie się pozostałości pestycydów jest mycie warzyw i owoców w roztworze sody oczyszczonej. W badaniu przeprowadzonym przez naukowców z University of Massachusetts w USA udowodniono, że roztwór z sody oczyszczonej najskuteczniej usuwa pestycydy. Mycie jabłek w takim roztworze przez 12-15 minut pozwala na usunięcie 80-90% pestycydów. Aby otrzymać roztwór należy w 1 litrze wody rozpuścić 1 łyżkę sody.

Podsumowując: warzywa i owoce należy spożywać w zalecanych ilościach, tj. minimum 400 g na dzień. Uwzględnienie w diecie tych produktów przynosi większe korzyści niż unikanie ich ze względu na zawartość pestycydów. Należy pamiętać, że w celu zachowania odpowiedniej higieny warzywa i owoce powinniśmy myć pod bieżącą wodą bezpośrednio przed ich spożyciem.

Źródło: IŻŻ NCEŻ/mgr Aleksandra Wedziuk, konsultacja: dr Katarzyna Stoś, prof. IŻŻ

 

Artykuły powiązane

Ta strona używa plików cookies polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close