Sobota, 21 Lipca 2018 roku.

Białko w diecie
seniorów – dlaczego
jest tak ważne?

Zdrowemu i dłuższemu życiu osób w starszym wieku sprzyja prawidłowe żywienie. Prawidłowe, to znaczy prozdrowotne i zbilansowane, czyli zgodne z najnowszymi osiągnięciami nauki, uwzględnianymi w normach.

Ważną informacją dla osób starszych w znowelizowanych normach żywienia jest to, że wraz z wiekiem zmniejsza się zapotrzebowanie na energię (kalorie) w związku z fizjologicznym obniżeniem tempa podstawowej przemiany materii i zmniejszoną aktywnością fizyczną. Lecz mniej kalorii nie oznacza, że należy zmniejszyć spożycie wszystkich składników odżywczych. W wypadku niektórych z nich, wręcz przeciwnie, w starszym wieku trzeba spożywać dużo więcej niż w młodszych latach. Do składników, na które zapotrzebowanie wzrasta, należą: witamina D, wapń, magnez, potas, żelazo i białko.

Już w 2008 r. po raz pierwszy w Polskich Normach Żywienia Człowieka, opracowanych przez Instytut Żywności i Żywienia, dodano normy dla starszych grup wieku. Spowodowane było to m.in. tym, że żyjemy coraz dłużej. Od roku 1991 do 2014 długość życia polskich mężczyzn wzrosła o prawie o 8, a kobiet o ponad 6 lat (do 73,6 lat u mężczyzn i 81,6 lat u kobiet w 2015 roku).

Ograniczenie sprawności związane z wiekiem
Ważne jest jednak, by wydłużonemu życiu towarzyszyło dobre zdrowie. Tymczasem z danych Eurostatu wynika że w Polsce mężczyźni bez ograniczenia sprawności przeżywają średnio tylko 81%, a kobiety 77% swojego życia. Do ograniczenia sprawności przyczyniają się naturalne procesy starzenia organizmu, polegające na stopniowej utracie masy mięśni, ich siły i wydolności. W skrajnych wypadkach dochodzić może do patologicznego stanu nazwanego sarkopenią. Obecnie szacuje się, że sarkopenia występuje już u około 10% osób między 60 a 70. rokiem życia, a odsetek ten zwiększyć się może nawet do ponad 50%, u osób powyżej 80 roku życia.

Jedną z głównych przyczyn rozwoju sarkopenii jest niedostateczne spożycie produktów białkowych przez starsze osoby. W porównaniu do osób w młodszym wieku, osoby starsze jedzą mniej, a tym samym spożywają mniej białka dobrej jakości. Ocenia się, że w krajach europejskich co najmniej 10% osób w starszym wieku, a nawet do około 35% żyjących w warunkach zinstytucjonalizowanych, np. w domach opieki, spożywa za mało białka, by zahamować ubytek masy i siły mięśni.

Zwiększone potrzeby osób starszych w spożyciu białka
W grupie 70-letnich kobiet zbadanych w Instytucie Żywności i Żywienia, potwierdzono, że aż ponad 50% z nich, spożywało białko w ilości poniżej normy. Oprócz ubytków masy i siły mięśniowej związanych z procesami naturalnego starzenia, u wielu osób występują choroby przewlekłe, z często towarzyszącym zmniejszeniem apetytu, które również powodują okresowe lub stałe straty białka. Wszystkie te informacje spowodowały, że zwrócono uwagę na zwiększone potrzeby osób starszych w spożyciu białka i na konieczność uzupełnienia strat za pomocą diety. Ustalono więc nowe zalecenia w związku ze zwiększonym zapotrzebowaniem na białko u osób w starszym wieku.

Ile białka powinny spożywać osoby w starszym wieku?
W polskich normach żywienia człowieka przyjęto 0,9 g na kilogram masy ciała dziennie jako zalecane zapotrzebowanie na białko przeciętnie spożywane w kraju u osób dorosłych. Jednakże osobom powyżej 65 roku życia obecnie zaleca się spożywanie białka co najmniej w ilości 1g/kg masy ciała/dzień i zwiększenie spożycia w obecności objawów niedożywienia lub chorób przewlekłych do co najmniej 1,2 g/kg masy ciała/dzień (w uzasadnionych przypadkach chorobowych nawet do 1,5 g/kg masy ciała/dzień). Zwiększono również zalecane spożycie białka wyrażone w procentach energii. Obecnie starsze osoby powinny przestrzegać, aby spożycie białka dostarczało nie mniej niż 15% do 20%. energii.

Zalecane źródła białka dla osób starszych
Generalnie jako dobre i pełnowartościowe źródła białka polecać można osobom starszym takie produkty jak mięso, w tym z ryb i drobiu (raczej nie przetworzone w postaci konserw i wędlin), jaja, mleko i produkty mleczne, głównie fermentowane (jogurt, kefir, maślanka).

Nie tylko białko, lecz także aktywność fizyczna
Lecz by utrzymać w dobrej formie mięśnie i zapobiegać rozwojowi sarkopenii, spożywanie białka nie wystarczy, niezbędne jest, aby spożyciu towarzyszyła aktywność fizyczna. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca osobom starszym co najmniej 150 minut w tygodniu aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności (podzielonej na co najmniej 10-minutowe odcinki). Jeśli starsze osoby nie są w stanie sprostać takim zaleceniom, powinny być tak aktywne, na ile ich możliwości i stan zdrowia pozwala.

Źródło: NCEŻ IŻŻ/ prof. dr hab. med. Jadwiga Charzewska

 

Artykuły powiązane

Ta strona używa plików cookies polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close